Wat is nu eigenlijk een computer virus en welke schade kan dit toebrengen?

Een computer virus is een programma dat zich in een bestand kan nestelen, bijvoorbeeld in de bestanden van het besturings systeem. Computer virussen zijn vaak schadelijk, want ze kunnen in de computer schade aanrichten, zoals het verspreiden en/of wissen van vertrouwelijke gegevens.

Bijna alle computer virussen uit de periode 1987 - 1991 zijn gebaseerd op de publicaties van de wetenschappers Cohen en Burger. Jan Terpstra pionierde in deze periode als eerste met het opsporen van computer virussen en het onschadelijk maken ervan. Dit wordt gezien als het ontstaan van de antivirus industrie. Oorspronkelijk verspreidden computer virussen zich vooral via media als diskettes en later cd-rom's.

Vandaag de dag verspreiden virussen zich vooral via e-mailprogramma’s, onder andere resulterend in een enorme hoeveelheid dagelijkse spam. Het adresboek van de gebruikers van een e-mailprogramma vormt een welkome bron van weder verspreiding. Computervirussen komen vrijwel uitsluitend op het Microsoft Windows besturingssysteem voor. Dit betekent echter niet dat andere besturings systemen niet vatbaar zouden zijn. Ze kunnen immers "virusdrager" voor Windows systemen. Het kan voorkomen dat Windows machines virus-vrij gemaakt zijn, maar dat er daarna weer een nieuwe besmetting gebeurt via die bestanden die bijvoorbeeld op een Mac OS X systeem staan.

Momenteel is er een complete industrie die software pakketten ontwikkelt, om virussen te bestrijden, vooral voor Microsoft Windows. Een andere manier om virussen te bestrijden, is om de mail al op de server van de e-mail aanbieder te controleren op virussen en spam. Dit voorkomt dat de virussen de PC van de eindgebruiker bereiken. De e-mails die een virus bevatten, willen vaak de indruk wekken dat ze een belangrijke boodschap bevatten en dat ze afkomstig zijn van een afzender die men kan vertrouwen, vaak iemand uit uw eigen adresboek. Andere voorbeelden zijn berichten over zogenaamde pogingen om uw bank- of creditcard- rekening te kraken, waarbij u gevraagd wordt om gevoelige informatie (nogmaals) prijs te geven. De afzender is vaak het email-adres van iemand anders en de bijlage bevat vaak een virus. Macro virussen kunnen aanwezig zijn in documenten die een macro taal ondersteunen die programma's kan opstarten zoals het geval is bij Microsoft Office pakketten zoals Word, Excel, Powerpoint, of Access. Uit onderzoek blijkt dat het aantal geïnfecteerde e-mails momenteel tussen 15 en 10% ligt, terwijl dit in 2002 nog slechts 0,5 procent was. De WildList Organization International houdt een maandelijkse lijst bij van de virussen die wereldwijd worden aangetroffen. Het in omloop brengen van een computer virus is een misdrijf, volgens het Belgische Strafwetboek.

Tegenwoordig worden de volgende virustypen onderscheiden:

Bootsector virus: dit virus voegt gegevens toe aan het opstarten van een besturings systeem. Op die manier kan het schijven en bestanden aantasten.
Mail virussen: dit zijn de virussen die zichzelf via e-mail bijlage verspreiden. Door een goede virus scanner te installeren en die altijd up-to-date te houden kan men zich wapenen tegen deze virussen.
Macro virus: dit virus wordt verspreid door bestanden met een macro erin. Voorbeelden zijn Office-documenten. De meeste andere virussen worden alleen door EXE-bestanden verspreid.
Wormen: dit zijn technisch gezien eigenlijk geen virussen want wormen opereren zelfstandig; ze hoeven niet mee te liften met een e-mail of een programma. Een worm maakt gebruik van een lek in de beveiliging om zich van computer naar computer te verspreiden. Sommige wormen installeren schadelijke programma’s of stelen persoonlijke gegevens. Door de computer altijd up-to-date te houden, kan men zich wapenen tegen worm virussen. Als er een nieuwe update is, moet die zo snel mogelijk geïnstalleerd worden.
Tijdbom virus: de werking van zulke virussen verschilt, maar ze kunnen wel gegevens verwijderen. Ze worden pas actief op een bepaalde datum, vooral op vrijdag de dertiende of 1 april.
Trojaanse paarden: deze maken geen gebruik van een zwakke plek op een computer, maar van een zwakke plek in de computer gebruiker. Ze doen zich voor als een leuk filmpje, een screensaver, etc. Computer gebruikers trappen erin en downloaden het bestand, klikken erop en besmetten zo hun eigen computer. De computer op dat moment onzichtbaar besmet en zo verandert het systeem in een computer die op afstand bestuurbaar is door de mensen die de trojan hebben gemaakt. Tegen trojans kan men zich alleen wapenen door alleen betrouwbare software te downloaden en vooraf te lezen waar het programma voor staat. Een antivirus programma helpt vaak niet.